Gegevens van Meetstation De Bilt

Wat gebeurde er meteologisch anno 1741?
Het is boeiend om via de gegevens over het weer en wat daarmee samenhangt te proberen het dagelijks leven van onze voorouders beter te begrijpen. Hier volgen enkele gebeurtenissen anno 1741 uit verschillende bronnen uit de geschiedenis der Nederlanden.

	Bedroefde watervloed, voornamentlyk van het Land van Heusden, van Althona, de Alblasserwaard, Crimperwaard, en Tielerwaard, waar door meer dan 33500 morgen lands onder water staan: na 't leven afgetekend. (Bron: Amsterdam: A. van Huyssteen [etc.] 1741)
	Het lant van Altena gewaarschouwt en ten laatste zwaarlyk gestraft: vertoont in verscheyde boetpredikatien en een omstandig en nadrukkelyk verhaal van de vreeslyke overstroomingen en verwoestingen, op den 24 en 25. december 1740. en den 29 april 1741. aan het zelve overkomen: benevens ..., op te wekken. (Bron: Franciscus Kuypers; uitg: te Gorinchem: door Nicolaas Goetzee 1741. 156 p.)
	De verbaasde en erbarmlyke vlucht der inwoonderen des Landts van Heusden, wegens de laatste verschrikkelyke overstrominge, vertoont in eene predikatie, over Matth. XXIIII: vers 20: met een Dankaddres aan de Chasidim of Weldadigen. (Bron: Anthonie van Hardeveldt; te Dordrecht: by Fredrik Oudman 1741, p. 40)
	Nauwkeurige afbeelding van den toren en kerk te Egmond op Zee ... na den storm van 27 Nov. 1741 ... nevens een korte beschryvinge van dit dorp/naar het leven geteekend door Adriaan Spinder. (Bron: Uitgave: Adriaan Spinder, te Haerlem: gedrukt by Izaak vander Vinne 1741. p. 7, 1741)
	Doorbraak van de dijk bij Ameide en een doorbraak van de Noorder-Lingedijk. De schade van de Alblasserwaard was zeer groot, alleen al voor Sliedrecht f 61.561,=. Het werd langzamerhand in de Alblasserwaard een grote ellende en armoede. Men wist bijna niet hoe men zich in leven moest houden en velen spraken er over om de rampzalige Waard maar te laten drijven. (Bron: http://www.historie-sliedrecht.nl/Gesch%20Slie_11.htm)
	Watersnood, 27 november 174: Zuid-Holland, Gelderland, Alblasserwaard. (bron: http://home.wanadoo.nl/pvdiemen/Genea/Disasters.html)

KMNI

Van: Aryan.van.Engelen@knmi.ni
Verzonden: woensdag 17 juli 2002 8:40
Onderwerp: nattigheid 1741

Beste mijnheer Matthee,

Een jaar fout in de datering? Want: In december 1740 voltrekt zich in het rivierengebied een catastrofe als gevolg van abnormaal hoog water. Tijdgenoten opperen als oorzaak naast de door december regens, het pas in de herfst afsmelten van de massa sneeuw van de vorige winter die zich nog in de middelgebergten bevindt. Half december gaat de Maas overstromen. Uit Gorkum (!) worden waterstanden gemeld hoger dan ooit tevoren. Op 23 december loopt Den Bosch gedeeltelijk onder. Op de 24e breekt de lekdijk tussen Ameide en Lexmond, waardoor de Vijfherenlanden inunderen. Op de 26e overstroomt Maas en Waal. Op 4 januari (1741) breekt de Lingedijk bij Kedichem, waardoor de Alblasserwaard spoedig door het tot 5m hoge opgelopen water grote vernielingen worden aangericht. Van de dorpen Bleskensgraaf en Ottoland blijft haast niets over. Verder lopen nog onder de stad Tiel en de Tielerwaard, de Betuwe, Gorkum. Land van Heusden en Altena, de Langstraat en de Dordtse Waard.

Hoop dat u aan deze citaten uit Buisman aanknopingspunten kunt ontlenen.

Met vriendelijke groet,

A.F.V. van Engelen KNMI, eindredacteur boeken Buisman

3-1-2003