Gedeelte transcripties: akten van Joannes Matthee (ca. 1673-1741).

Verantwoording van de transcripties

De opgenomen foto's van oud schrift vervullen een tweeledig doel: ze vormen een illustratie van de verschillende documenten en ze kunnen tevens als vergelijkingsmateriaal gebruikt worden bij de lezen van het oud schrift. Daartoe is voor de leesbaarheid van iedere tekst een bijbehorende transcriptie gemaakt.

Bij het vervaardigen van transcripties moeten altijd keuzen gemaakt worden, afhankelijk van het gestelde doel. Om als controle bij het kunnen lezen van oud schrift te kunnen dienen, zou de transcriptie in het ideale geval in een modern drukletter precies moeten weergeven wat 'het lezend oog' in de tekst ziet. Een dergelijke wijze van transcriberen wordt ook wel de diplomatische methode genoemd.

Om ook aan het eerstgenoemde doel, de tekst als illustratie bij de documenten, tegemoet te komen en het begrip van de teksten enigszins te vergemakkelijken, ben ik op enkele punten van deze diplomatische methode afgeweken. De volgende regels zijn bij het transcriberen van de teksten gevolgd:

Transliteratie
Letters en cijfers zijn in de volgende gevallen genormaliseerd:
- de dubbele i in Nederlandse teksten is als ij afgedrukt
- de rechte en ronde r zijn beide als r afgedrukt
- de korte en lange s zijn beide als s afgedrukt
- u, v, nu, vv en w zijn als u, respectievelijk nu afgedrukt, wanneer ze klinkers weergeven en als v, respectievelijk w, wanneer ze de medeklinkers weergeven
- hoofdletters en kleine letters zijn naar hedendaags gebruik genormaliseerd
- getallen zijn weergegeven, zoals ze in de tekst voorkomen, met dien verstande dat Romeinse cijfers altijd in kapitalen zijn afgedrukt
- cijfers gevolgd door een punt zijn opgevat als rangtelwoord. Deze afkorting is opgelost door aan het cijfer de uitgang van het rangtelwoord toe te voegen. Dus bijvoorbeeld 2. 2den, 21. = 21sten.

Accenten
Accenten en apostrofs zijn afgedrukt zoals ze in de teksten voorkomen. Teksten ter aanduiding van de klinkerfunctie van de u zijn niet afgedrukt.

Afkortingen
Afkortingen zijn, zoveel mogelijk naar het voorbeeld of naar analogie van de voluit geschreven vormen in dezelfde teksten, opgelost. hetgeen bij wijze van oplossing is toegevoegd, is gecursiveerd afgedrukt. Veelvuldig voorkomende afkortingen die op meer dan een wijze kunnen worden opgelost, (zoals 'voors.: voorseit of voorscreven voorzegde) zijn naar bevind van zaken opgelost. Als de slot-n in de snelheid is 'verworden' tot een schuine streep, is dat niet als alkorting opgevat.

Aaneenschrijving en scheiding
Aaneenschrijving en scheiding van woorden en woorddelen zijn afgedrukt zoals ze in de tekst voorkomen (bijvoorbeeld ende, ofte, daer toe, soo danige).

Interpunctie
De interpunctie van de tekst is integraal weergegeven. Bij enkele teksten is aanvullende interpunctie aangebracht tot beter begrip van de inhoud.

Indeling en opmaak
De indeling in regels, alinea's, kolommen, artikels, paragrafen en capita, zoals die in de tekst is aangetroffen, is in druk door nabootsing integraal weergegeven. Vanwege de beperkte omvang van een bladzijde is soms door middel van een astrix * aangegeven * dat in de tekst een nieuwe regel begint.

Wijzigingen en toevoegingen
Vertoont de tekst al dan niet gelijktijdige wijzigingen bestaande uit toevoegingen in de marge of tussen de regels zijn normaal in de druk opgenomen en aangegeven met een
astrixteken * en in een noot beschreven; ook uitkrabbingen of doorhalingen zijn in een noot meegedeeld, voorzover mogelijk met een weergave van wat er oorspronkelijk stond.

Onderstrepingen
Onderstrepingen, tekens bij het begin of einde van de paragrafen, hoofdstukken en posten, alsmede verwijzingstekens, accolades en andere niet uit letters bestaande grafische
tekstbestanddelen zijn als zodanig afgedrukt. Een uitzondering hierop is de opsluiting van de tekst in bepaalde akten door middel van een (golvende) lijn, die niet in druk is weergegeven.

Onzekere lezingen
Bij onzekerheid over de lezing van een bepaalde gedeelte lezing is dit tekstgedeelte tussen [afgedrukt].

Lacunes
Delen van de tekst die door beschadiging, verbleking of door andere oorzaken zijn weggevallen of onleesbaar geworden, zijn:

- als de lezing met zekerheid te reconstrueren was, is dit tekstgedeelte eveneens tussen [afgedrukt]
- als reconstructie onmogelijk was, tussen teksthaken aangegeven door middel van [.....]