In september 1703 beleende Jan van de freules VAN DER POLL een bedrag van 240 gulden voor een huis, hof en erve. Hij bewoonde dit huis van september 1703 tot in het jaar 1729. Deze was gesitueerd aan de Gemeijnestraat (voorstraat) te Hedel. Uit een opname van gegevens voor de belastingheffing van 1750 blijkt dit huis een boerderij te zijn!
Door verschillende oorzaken zoals het verhuizen van het gezin naar Puttershoek, overlijden van zijn vrouw Cornelia in mei 1731 en veranderde werkzaamheden (Puttershoek en Dordrecht) heeft hij het betreffende huis (boederij) verkocht voor 325 gulden aan Jan TEEUSSEN. Hier volgt een beknopte samenvatting van deze twee akten.

Verder onderzocht zou kunnen worden wat de relatie van Jan met de gezusters van der Poll was.

Schuldbekentenis tussen Juffrouw Henrietta van der Poll, Juffrouw Emerentia van der Poll en Jan Matthee, transport verleden voor Jacob Elsevier secretaris van Hedel, 1703

De schepenen der Baronie Hedel, Johan Elzevier ende Jan Teunisz. Pluegers getuigen dat voor ons is verschenen Juffrouw Henrietta van der Poll en haar zuster juffrouw Emerentia van der Poll, transporteren ene zomme van 240 gulden waarvan de comparanten bekende voldaan ende betaalt te zijn, aan Jan Matthé zekere huis en hof, gelegen binnen deze Baronie voorschreven ter erfenisse oost Zander Miggiels, west Jan Berende, zuid de Gemijnestraat ende noord de gragt van’t Casteel, actum Hedel den 4en september 1703. (volledige transcriptie)

Akte van overdracht tussen Jan Matthee en Jan Teeussen, transport verleden voor Jacob Elsevier secretaris van Hedel, 1732

Johan Elsevier en Jan van Hees getuigen, dat Jan Matthe verkoopt, de zomme van 325 gulden aan Jan Teeussen ende zijnen erven een zeker huijs en hoft groot een hond often zo groot ende klijn als ’t zelve is staande en gelegen in’t dorp alhier, oost den Stadhouder Elzevier, west d’weduwe Jan de Wael, zuid de Gemeenestraat ende noortwaarts ’t casteel, actum den 31e Juny 1732. (volledige transcriptie)

Kadastrale kaart 1745

Op de kadastrale kaart van Hedel uit 1745 worden 5 percelen (huis, hof en erve) naast elkaar aangegeven.
Uit de belending van de akte uit 1703 en de volgende blijkt: "ten noorden van de kasteelgracht en ten zuiden de Gemeenestraat (Voorstraat)". Twee gegevens van deze lokatie staan vast. Zie kaart hieronder.

kaart Hedel 1745

		het kasteel complex 1745 Opmerking: deze kaart is 180 graden gedraaid

bevolking Hedel 1750

In 1750 werd door de Staten van het Kwartier van Nijmegen een volkstelling gehouden. Er werd toen een lijst opgesteld voor de belastingheffing.

Als we kijken naar de opname van gegevens voor de belastingheffing van 1750 worden de kinderen van Jan Teeuwisse vermeld:
'met een boerderij (met 2 haardsteden, ovens of andere vuurplaatsen, bewoond door 5 kinderen, alle 12 jaren, 2 heele paarden en 1 halve, een meyt met een aanslag in de gemene middelen van f. 38-16-0'.

Voorzichtige conclusie
Aan het aantal vuurplaatsen (haardsteden, ovens e.d.) en de hoogte van de belastingheffing (aanslag in de gemene middelen) kunnen we opmaken dat het inkomen van de eigenaar van deze boerderij boven het modaal inkomen uitkwam. Zij die bepaalde functies bekleden of bedrijf hadden (zoals een heemraad, stadhouder, secretaris, veerman, molenaar, schepen, brouwer, tapper, bakker) konden zich een woning met een dergelijk hoge aanslag veroorloven. De kinderen van Jan Teeuwisse hadden een aanslag van boven de 38 gulden. Uit een opsomming van hoogte van de aanslagen 'in de gemene middelen' kwam dit neer dat deze (de eigenaar) op de 12de plaats stond. Het hoogste was 71 gulden uit een totale opbrengst van f. 2584,40. Dus met deze belasting mocht ik wel aannemen dat dit bovenmodaal was.

(Bron: SAB: inv.nr. 953, Lijst der huizen, eigenaars en bewoners, ambachten, getallen van paarden, kinderen, personeel en haardsteden en der Aanslagen in de Generale Middelen, 1750, 1 stuk)

1732

Jan Matthee verkocht zijn huis in 1732 aan Jan Teeusen, terwijl de Generale Aanslag pas 18 jaar later werd uitgevoerd zodat we nu niet exact kunnen bepalen welke functie hij had en welke bedrag (aanslag in gemene middelen) hij toen verschuldigd was.

vele jaren (78) later....

Na vergelijking van de kadastrale kaarten van 1745 en 1823 en gegevens van 1750 kunnen dit de volgende perceelnummers zijn: [344-345], [347-346], [348-349], [351-350], [355-354-356], [358-357].
[De haakjes] geven een vermoedelijke perceel grens aan, van wat elk in 1745 een perceel (huis met hof en erve) geweest zou kunnen zijn.

kadastrale kaart Hedel 1823

		Hedel, Koningin Wilhelminastraat (2004) Oostgrens boomgaard, perceel voormalig kasteel van Hedel. Voorheel Molenstraat

1830

Perceelnr./grootte/klasse/inkomstenbelasting in guldens/eigenaar

(Bron: SAB: archiefnr. 497, inv.nr. 426, Kadastrale gegevens van de gemeente Hedel bewerkt van de oorspronkelijke aanwijzende tafel lijst van eigenaren te kadastrale nummer en overzicht van de bezitter per eigenaar. ca. 1830. Bewerkt in ca. 1991. 1 omslag)

	344 = huis en erf, 2,60, 1., 36,-, van Roock, den boedel van wijlen Peter de lijftochtenaar Leonardus Antonius Sassen
	345 = tuin, 3,90, 2., idem
	347 = huis en erf, 2,40, 1., 21,- de wed. Hendrick Wijnsteker
	346 = tuin, 3,50, 2., de wed. Hendrick Wijnsteker
	348 = huis en erf, 1,10, 1., 36,- Jan Zonneveld
	349 = tuin, 2,20, 2., Jan Zonneveld
	351 = huis en erf, 3,30, 1., 45,- Jan van Tiel
	350 = tuin, 4,30, 2., Jan van Tiel
	352 = huis en erf, 3,10, 1., 21,- sr. Johannes van Alem
	353 = tuin, 3,20, 2., Hendrick Speek
	355 = huis en erf, 5,10, 1., 36,- Jan Otto van der Steeg
	354 = tuin, 8,20, 2., Jan Otto van der Steeg
	356 = huis en erf, 3,10, 1., 21,- sr. Johannes van Alem
	358 = huis en erf, 1,82, 1., 21,- idem
	357 = tuin, 2,50, 2., van Roock, den boedel van Peter de lijftochtenaar Leonardus Antonius Sassen

Waar woonde Jan Matthee en zijn gezin?

Verder onderzoek is noodzakelijk om te kunnen aantonen in welk huis (kadastrale nr.) Jan en zijn gezin gewoond zou kunnen hebben. Na verschillende kaarten (waaronder ook een satelietfoto van Hedel) nauwkeurig te hebben bekeken vermoed ik dat het kadastrale nummer 351 of 350 zou kunnen zijn.